Jeśli szukasz miejsca, które przeniesie Cię w czasie i pozwoli poczuć autentyczny duch Kaszub, Muzeum Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach to absolutny punkt obowiązkowy na Twojej mapie podróży. To nie tylko najstarszy skansen w Polsce, ale prawdziwa brama do bogatej kultury regionu. W tym artykule, jako Juliusz Rutkowski, postaram się dostarczyć Ci wszystkich praktycznych informacji, od aktualnego cennika biletów po atrakcje dla dzieci, abyś mógł bez problemu zaplanować swoją wizytę i w pełni zanurzyć się w kaszubskiej historii.
- Muzeum Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach to najstarszy skansen w Polsce, założony w 1906 roku przez Teodorę i Izydora Gulgowskich.
- Zajmuje 22 hektary nad jeziorem Gołuń, prezentując ponad 50 obiektów architektury ludowej z Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich, datowanych od XVII do XX wieku.
- Oferuje bogaty program atrakcji dla rodzin z dziećmi, w tym interaktywną wystawę "Muzeum do zabawy?", oraz liczne warsztaty rzemieślnicze i cykliczne wydarzenia, takie jak Jarmark Wdzydzki.
- Ceny biletów wynoszą około 16-22 zł (normalny) i 11-16 zł (ulgowy), dzieci do lat 7 wchodzą bezpłatnie. Wstęp bezpłatny w poniedziałki (kwiecień-październik) i soboty (listopad-marzec).
- Godziny otwarcia są zmienne sezonowo (np. lato 10:00-18:00, zima 10:00-15:00). Szacowany czas zwiedzania to około 3 godziny.
- Na terenie skansenu dostępne są udogodnienia takie jak bezpłatny parking, karczma "Zagość" i możliwość wypożyczenia drewnianych wózków dla dzieci.
Skansen we Wdzydzach: dlaczego musisz go odwiedzić?
Poznaj najstarszy skansen w Polsce: podróż w czasie nad brzegiem "kaszubskiego morza"
Dla mnie, jako miłośnika historii i kultury regionalnej, Muzeum Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach to miejsce absolutnie wyjątkowe. To najstarszy skansen w Polsce, którego historia sięga 1906 roku. Rozciąga się na imponującej powierzchni 22 hektarów, malowniczo położonych nad brzegiem jeziora Gołuń, które Kaszubi często nazywają "kaszubskim morzem". To właśnie tutaj, w otoczeniu natury, zgromadzono ponad 50 obiektów architektury ludowej, które przenoszą nas w czasie. Znajdziemy tu budynki z Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich, datowane od XVII do XX wieku. To prawdziwa gratka dla każdego, kto chce zobaczyć, jak wyglądało życie na dawnej wsi.Jak z pasji jednego małżeństwa narodziło się miejsce odwiedzane przez tysiące?
Historia skansenu we Wdzydzach to piękna opowieść o pasji i determinacji. Wszystko zaczęło się od Teodory i Izydora Gulgowskich, nauczycielskiego małżeństwa, które w 1906 roku zakupiło XVIII-wieczną chatę podcieniową. Ich celem było ocalenie od zapomnienia ginących elementów kaszubskiej kultury. Zaczęli gromadzić przedmioty codziennego użytku, meble, narzędzia, a z czasem również kolejne obiekty architektoniczne. To, co początkowo było ich prywatnym muzeum, po wojnie przekształciło się w instytucję państwową. Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku skansen został znacznie rozbudowany, stając się tym, czym jest dzisiaj rozległym i fascynującym parkiem etnograficznym, który rocznie odwiedzają tysiące turystów. Ich wizja i ciężka praca sprawiły, że możemy dziś podziwiać tak bogate dziedzictwo.
"Naszym marzeniem było ocalić od zapomnienia to, co najpiękniejsze w kulturze Kaszub jej domy, przedmioty i historie." Teodora i Izydor Gulgowscy, założyciele skansenu.
Planujesz wizytę? Praktyczny przewodnik po skansenie we Wdzydzach
Jak dojechać i gdzie zaparkować? Logistyka podróży do Wdzydz
Skansen znajduje się w miejscowości Wdzydze (często potocznie nazywanej Wdzydze Kiszewskie), w gminie Kościerzyna, na terenie województwa pomorskiego. Dojazd jest dobrze oznakowany, a na miejscu czeka na Państwa bezpłatny parking, co jest dużym udogodnieniem, zwłaszcza dla rodzin.
Godziny otwarcia skansenu: sprawdź, kiedy najlepiej zaplanować zwiedzanie
- Sezon letni (lipiec-sierpień): 10:00-18:00 (kasy czynne do 17:00)
- Wiosna/Jesień (kwiecień-czerwiec, wrzesień-październik): 9:00-16:00 (kasy czynne do 15:00)
- Sezon zimowy (listopad-marzec): 10:00-15:00 (kasy czynne do 14:00)
Zawsze polecam sprawdzić aktualne godziny na oficjalnej stronie skansenu przed wyjazdem, ponieważ mogą one ulec drobnym zmianom.
Aktualny cennik biletów 2026: ile kosztuje wstęp i jak skorzystać ze zniżek?
Planując budżet, warto wiedzieć, że ceny biletów są przystępne. Poniżej przedstawiam orientacyjny cennik:
- Bilet normalny: 16-22 zł
- Bilet ulgowy: 11-16 zł (przysługuje m.in. uczniom, studentom do 26. roku życia, emerytom i rencistom)
- Dzieci do lat 7: wstęp bezpłatny
- Dostępne są również bilety specjalne (np. dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny) oraz bilety grupowe (wymagana wcześniejsza rezerwacja).
Kiedy zwiedzisz skansen za darmo? Terminy bezpłatnego wstępu
Dla tych, którzy szukają oszczędności, mam dobrą wiadomość! Skansen oferuje dni bezpłatnego wstępu. W sezonie letnim, czyli od kwietnia do października, wstęp jest bezpłatny w poniedziałki. Natomiast w sezonie zimowym, od listopada do marca, za darmo można zwiedzać w soboty. To świetna okazja, by poznać kaszubską kulturę bez żadnych kosztów.
Skarby kaszubskiego skansenu: co warto zobaczyć?
Spacer po 22 hektarach historii: najważniejsze obiekty, których nie możesz przegapić
Przechadzając się po terenie skansenu, naprawdę można poczuć się jak w innej epoce. Na 22 hektarach zgromadzono ponad 50 obiektów, które są świadectwem różnorodności architektury ludowej z Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich. To nie tylko domy, ale całe zagrody, budynki gospodarcze i obiekty użyteczności publicznej. Moim zdaniem, absolutnie nie można przegapić:
- Chałup gburskich i rybackich: ukazujących życie codzienne różnych warstw społecznych.
- Dworków szlacheckich: takich jak ten z Luzina, prezentujący bardziej zamożne życie.
- Drewnianego kościoła: ze Swornegaci, prawdziwej perły architektury sakralnej.
- Wiejskiej szkoły: z przełomu XIX i XX wieku, gdzie można poczuć się jak uczeń sprzed lat.
- Wiatraków: symboli krajobrazu, w tym "koźlaka" z Brus i "holendra".
- Tartaku i kuźni: pokazujących dawne rzemiosło.
- Karczmy z Rumi: idealnego miejsca na chwilę odpoczynku.
Drewniany kościół ze Swornegaci: perła XVII-wiecznej architektury
Jednym z najbardziej imponujących obiektów w skansenie jest bez wątpienia drewniany kościół ze Swornegaci. To prawdziwa perła XVII-wiecznej architektury sakralnej, która zachwyca swoją prostotą i pięknem. Przeniesiony do skansenu, został pieczołowicie odrestaurowany i dziś stanowi centralny punkt wielu wydarzeń, a także daje świadectwo głębokiej religijności dawnych mieszkańców Kaszub.
Wiatraki, tartak i kuźnia: jak dawniej pracowano na kaszubskiej wsi?
Skansen to nie tylko domy, ale także obiekty, które opowiadają o ciężkiej pracy i pomysłowości dawnych mieszkańców. Znajdują się tu dwa wiatraki charakterystyczny "koźlak" z Brus oraz potężny "holender". Można zobaczyć, jak działał tartak, a także odwiedzić kuźnię, gdzie kowal wykuwał niezbędne narzędzia. Te miejsca doskonale ilustrują, jak wyglądało życie gospodarcze i rzemieślnicze na kaszubskiej wsi, zanim nastała era mechanizacji.
Wnętrza chat i dworków: zobacz, jak wyglądało życie codzienne od kuchni
To, co mnie zawsze fascynuje, to możliwość zajrzenia do wnętrz. W skansenie we Wdzydzach większość chałup gburskich i rybackich, a także dworków szlacheckich (jak ten z Luzina), jest w pełni wyposażona. Możemy zobaczyć, jak wyglądały kuchnie, sypialnie, izby dzienne, a także przedmioty codziennego użytku od mebli po naczynia i narzędzia. To pozwala nam przenieść się w czasie i zobaczyć, jak wyglądało życie codzienne mieszkańców regionu w różnych warstwach społecznych, od XVII do XX wieku. To naprawdę wzruszające doświadczenie, które pozwala docenić prostotę i zaradność dawnych pokoleń.
Skansen we Wdzydzach z dziećmi: rodzinna przygoda w sercu Kaszub
"Muzeum do zabawy": interaktywna wystawa, na której wszystko wolno
Dla rodzin z dziećmi skansen we Wdzydzach to prawdziwy raj! Jedną z największych atrakcji jest interaktywna wystawa "Muzeum do zabawy?". To miejsce, gdzie dzieci mogą dotykać eksponatów, bawić się i uczyć poprzez doświadczenie. W przeciwieństwie do tradycyjnych muzeów, tutaj wszystko jest dozwolone, co sprawia, że najmłodsi z entuzjazmem odkrywają tajniki dawnego życia. Moim zdaniem, to idealny sposób na zaszczepienie w dzieciach miłości do historii i kultury.
Od pisania gęsim piórem po tradycyjne zabawy: jakie atrakcje czekają na najmłodszych?
Oprócz wystawy "Muzeum do zabawy?", na dzieci czeka mnóstwo innych atrakcji:
- Możliwość pisania gęsim piórem w starej, wiejskiej szkole to niezapomniane doświadczenie, które pozwala poczuć się jak uczeń sprzed stu lat.
- Zabawa tradycyjnymi zabawkami, takimi jak szczudła i obręcze, które uczą zręczności i koordynacji.
- Dostępność placów zabaw i gier na terenie skansenu, gdzie dzieci mogą swobodnie biegać i bawić się na świeżym powietrzu.
Praktyczne porady dla rodziców: drewniane wózki, miejsca na piknik i inne udogodnienia
Rodzice z pewnością docenią praktyczne udogodnienia, które sprawiają, że wizyta w skansenie jest komfortowa:
- Możliwość wypożyczenia drewnianych wózków dla dzieci to świetne rozwiązanie, aby maluchy nie męczyły się podczas długiego spaceru po rozległym terenie.
- Dostępność miejsc piknikowych, gdzie można odpocząć i zjeść własne przekąski.
- Czyste i łatwo dostępne toalety na terenie obiektu.
Ożywiona tradycja: warsztaty i wydarzenia w skansenie we Wdzydzach
Jarmark Wdzydzki: poczuj atmosferę największej imprezy folklorystycznej regionu
Jeśli planujesz wizytę w lipcu, koniecznie sprawdź datę Jarmarku Wdzydzkiego! To największa impreza folklorystyczna na Kaszubach, organizowana co roku w trzeci weekend lipca. Przyciąga tysiące turystów, oferując niezapomniane wrażenia. Można tu podziwiać i kupować rękodzieło, posłuchać występów regionalnych zespołów folklorystycznych, a także skosztować pysznego, regionalnego jedzenia. To prawdziwa uczta dla zmysłów i doskonała okazja, by zanurzyć się w żywej kaszubskiej tradycji.
"Z motyką na bulwy" i inne sezonowe atrakcje: kalendarz imprez, którego nie chcesz przegapić
Jarmark to tylko jedna z wielu atrakcji. Skansen tętni życiem przez cały rok, oferując bogaty kalendarz wydarzeń. Wśród nich warto wymienić:
- "Z motyką na bulwy": odbywające się w trzecią niedzielę września, poświęcone tradycyjnym wykopkom ziemniaków i potrawom z nich.
- Majówka i Zielone Świątki: celebrujące wiosenne i letnie tradycje.
- "Gòdë - Boże Narodzenie na Kaszubach": prezentujące świąteczne zwyczaje regionu.
- Coroczna Noc Muzeów: oferująca zwiedzanie w magicznej, wieczornej atmosferze.
Zawsze polecam sprawdzić aktualny kalendarz wydarzeń na stronie internetowej skansenu, aby nie przegapić żadnej z tych wyjątkowych okazji.
Zostań rzemieślnikiem na jeden dzień: jakie warsztaty oferuje skansen?
Dla tych, którzy chcą spróbować swoich sił w tradycyjnym rzemiośle, skansen oferuje regularnie organizowane warsztaty. To doskonała okazja, by aktywnie poznać dawne techniki. Można wziąć udział w warsztatach:
- Garncarstwa: tworząc własne gliniane naczynia.
- Malowania na szkle: ucząc się tradycyjnych wzorów.
- Haftu kaszubskiego: poznając jego bogate motywy.
- Wyrobu kwiatów z papieru: dawnej sztuki zdobniczej.
Ponadto, często odbywają się pokazy pracy kowala, mielenia zboża w wiatraku czy ucierania tabaki, co pozwala zobaczyć rzemieślników w akcji i poczuć autentyczną atmosferę dawnej wsi.
Praktyczne wskazówki: jak najlepiej zwiedzać skansen?
Ile czasu zarezerwować na wizytę, by zobaczyć wszystko bez pośpiechu?
Aby w pełni cieszyć się urokami skansenu i zobaczyć wszystkie najważniejsze obiekty bez pośpiechu, szacowany czas zwiedzania to około 3 godziny. Jeśli planujesz uczestniczyć w warsztatach, pokazach lub dłużej delektować się atmosferą, warto zarezerwować sobie nawet pół dnia.
Zwiedzanie z przewodnikiem czy na własną rękę? Porównanie opcji
Skansen można zwiedzać na dwa sposoby. Jeśli wolisz swobodę i własne tempo, możesz wybrać zwiedzanie indywidualne z mapką, która jest dostępna przy kasie. To pozwala na dowolne eksplorowanie terenu i zatrzymywanie się przy obiektach, które najbardziej Cię interesują. Jeśli jednak chcesz poznać fascynujące historie i anegdoty, a także dowiedzieć się więcej o kontekście kulturowym, polecam zwiedzanie z przewodnikiem. Jest to usługa dodatkowo płatna i wymaga wcześniejszej rezerwacji, ale moim zdaniem, wzbogaca wizytę o bezcenną wiedzę i perspektywę.
Przeczytaj również: Skansen Wdzydze Kiszewskie: Ceny, godziny, dojazd planuj wizytę!
Gdzie zjeść po zwiedzaniu? Polecane smaki w karczmie "Zagość"
Po intensywnym zwiedzaniu z pewnością dopadnie Cię głód. Na szczęście, na terenie skansenu znajduje się urokliwa karczma "Zagość". Serwuje ona dania regionalne, które pozwolą Ci skosztować autentycznych smaków Kaszub. To idealne miejsce, aby odpocząć, zregenerować siły i podsumować wrażenia z wizyty, delektując się lokalną kuchnią.
